Aslanapa

Aslanapa İlçesi Kütahya’ya 40 km uzaklıkta olup Kütahya’nın 12 ilçesinden biridir. Kütahya’nın güney batısında yer alan, İl merkezine 40 km uzaklıktaki İlçenin yüzölçümü 659 km2’dir. Rakımı 980 metredir. Yeryüzü şekilleri bakımından dağlar, ovalar ve yaylalarla kaplıdır. Bitki örtüsü makilik ve ormanlıktır. Ormanlarda çam ve meşe ağaçları hakimdir. İklimi karasal iklim karakteri taşır. Ayrıca Ege Bölgesi ile İç Anadolu Bölgesi arasında geçiş bölgesi olduğundan geçiş iklimi özelliği de gösterir.

Nüfus ve idarî yapı

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi çerçevesinde yapılan 2008 yılında açıklanan sayım sonuçlarına göre İlçemizin nüfusu 12.051’dır. Nüfusun 1.740’ı İlçe Merkezinde, 10.311’i ise köylerde yaşamaktadır. İlçe Merkezi, 2 mahalleden ibaret olup, ayrıca 33 köy ve 1 köy bağlısı bulunmaktadır.1967 yılında Belediye ve 1987 yılında ilçe olan Aslanapa, Osmanlı Döneminde “Gireği” adında bir nahiye olarak tarihî kaynaklarda yer almaktadır.

Aslanapa Belediye olduktan 20 yıl sonra ilçe olmak için girişimde bulunmuştur. İlçe olma talebi 1970’lerde Aslanapa’ya gelen zamanın Başkakanı Süleyman DEMİREL’e iletildiğinde “…siz önce şu kerpiç evleri kaldırın ondan sonra düşünürüz…” sözüyle bir süre ertelense bile 1987 de kerpiç evlerin ortadan kalktığı düşünülerek talepler yeniden canlanmıştır. 1987 yılında çıkarılan 19.06.1987 Tarih ve 3392 .sayılı kanunla Aslanapa 103 yerleşim yeri ile beraber ilçe olmuş ve ilgili kanun 04.07.1987 tarih ve 19507 Sayılı Resmî Gazete’de ilân edilmiştir.

Tarihçe

Aslanapa en eski yerleşim yerlerindendir. Merkez, Örenköy, Ortaca, Aslıhanlar, Kureyşler, Göynükören, Karadiğin köylerinde tespit edilen yerleşim yerleri ve Tümülüsler (anıtsal mezar yapıları) bulunmaktadır. Bu yerleşim yerlerinden en eskisinin İlk Tunç Çağına (MÖ.300-2500 yılları) kadar gittiği tespit edilmiştir.

İlçeye bağlı Karadiğin ve Ortaca köylerinde tespit edilen ve Müze Müdürlüğünce yapılan kurtarma kazılarında altı adet tümülüsün, MÖ. 6.Yüzyıla ait olduğu buluntulardan anlaşılmıştır. Göynükören’deki taş ocaklarının Roma döneminde işletildiği ve buradan taş kesildiği izlerden anlaşılmaktadır. Aslanapa, Bizans döneminden sonra Türklerin eline geçmiş, Germiyan ve daha sonra da Osmanlı’nın egemenliğine girmiştir.

1982 yılında Aslanapa’nın Bayat köyünde bulunan ve MTA Ensitüsü’nün Jeoloji Şubesi Paleontoloji Servisinin 29.06.1982 tarih ve 1982/1 no’lu Paleontolojik Tetkik ve Tayin Raporunda incelemesi yapılan fosillerin 20 milyon yıl öncesine yani Geç Miyosen (Karasal) döneme ait olabileceği tahmin edilmiştir. Fosiller; Hipparion (Atların Atası) Cmhilotherium (Gergedanların Bir Türü), Giraffidae (Zürafagiller) gibi miyosen dönemde yaşamış hayvanlara aittir. Aslanapa bu yönüyle Anadolu’da eski çağlardan günümüze kalıntı taşıyan ender yörelerden biri olma özelliği göstermektedir.

Aslanapa ismi

Kütahya Çinisi üzerine önemli araştırmalarıyla tanıdığımız Sanat Tarihçisi Oktay Aslanapa’dan alınan sözlü bilgilere göre Azerbaycan ve özellikle Nahçıvan civarında yaşayan İl Deniz oğullarından Meraga Emiri Arslan Apa sülalesinden bir grubun Türkmen göçleriyle beraber gelip bu günkü Aslanapa’nın olduğu yere yerleştikleri ve Aslanapa isminin buradan geldiği belirtilmektedir.

Dumlupınar Üniversitesi Öğretim Üyelerinden ve arşiv belgelerine ulaşmamızda yardımlarını gördüğümüz, kıymetli arşiv araştırmacısı ve edebiyatçı Cevdet DADAŞ’ın anlatımıyla Aslanapa isminin anlamı ve tarihî gelişimi şöyledir. En eski çağlardan beri dünyaya hakim olmayı bir gaye edinen Türkler, inanç, kültür ve töreleri gereği büyüklerini Ata, Hoca, Baba, Aba ve Beğ gibi kelime ya da unvanlarla hep yüce tutmuşlardır. Bunlar arasında Arslan Baba, Korkut Ata ve Çoban Ata gibi hatıraları birer kutsal simalar halinde yaşayan isimler vardır. Bu isimler bir zamanlar kendilerine büyük manevi rütbeler verilmiş ve etkileri milletin ruhuna yansımış ve millî hafızaya işlenmiş destanî şahıslara ait isimlerdir.

Abi, büyük kardeş anlamına da gelen Apa’nın Arslan ile birlikte bir özel ismi belirtmek için kullanıldığı görülmektedir. Bütün bunlar halk arasında Aslanapa’nın ovada kurulduğu daha sonra Aslanın ovası yerine Aslanapa olduğu benzeri söylentilerin birer yakıştırmadan öteye gitmediğini göstermektedir.

Aslanapa’nın örf ve adetleri

Yemekle ilgili adetler : İlçemizin yemek adetleri yani öğünlere göre tüketilen yemek çeşitleri genellikle aynıdır. Bütün evlerde her akşam tarhana çorbası yenilir. Bu çorbanın ana maddesi halkın kendisi tarafından hazırlanmakta ve uzun bir süre tüketilmektedir. Bunun yanı sıra tavuk,  kaz ve hindi eti de çok meşhurdur. Genellikle civciv olarak aldıkları tavuk, kaz ve hindileri yetiştirirler. Ramazan ayında Sahur vakti gözleme yapılır ve yanında komposto ile yenir. İftar yemekleri ise genellikle çorba, et ve pilavdır.

Doğumla ilgili adetler : Herhangi bir evde doğum olması durumunda önce akrabalar, sonra komşular ziyarete gelirler. Ziyarete gelen misafirler genellikle çocuğa oyuncak veya bir giyim eşyasını hediye olarak getirirler. İlçemizde halkımız genellikle birbirini tanıdığı için hemen herkes böyle durumlarda birbirlerine ziyarete giderler. Çocuğun ismi genelde üç gün sonra konmaktadır. Eğer çocuk özel bir önemi olan günde doğmuşsa o günün manasıyla ilgili bir isim seçilir. Çocuğun ismi seçilirken aile büyüklerine sorulur. Öncelikle ve muhtemelen anne ya da babanın ismi konur.

Düğünler : Düğüne bir-iki ay önceden hazırlanılır. Gelecek olan misafirlere davetiye kartları gönderilir. Düğün günü herkes düğüne gelir. Düğün gününde misafirlere her öğün yemek verilir. Pazar günü öğle vakti konvoylarla gelin oğlan evine getirilir ve düğün sona erer.

Özel günler ile ilgili adetler : Eskiden ilçemizde özel günler olarak hıdırellez ve nevruz kutlanmaktaymış. Bu günlerde mahalle ortasına büyük bir ateş yakılır, halk çoşku ile bin yıllık geleneği devam ettirirdi. Fakat şimdi böyle çoşkulu kutlamalar artık rastlanmamaktadır. Bunun dışında gençler askere gitmeden önce açık bir alanda büyük bir ateş yakarlar, şarkılar-türküler söylerler, oyunlar oynarlar ve böyle çoşku ile askere uğurlanmaktadırlar.

Bayramlar : Bayram gelmeden bir hafta önce herkes evini, işyerini temizler. Boya, badana yapar. Bayram sabahı herkes erkenden kalkar. Namaza gider, bayram namazı sonrası herkes birbiri ile camide bayramlaşır. Daha sonra herkes yeniden evine gider ve yemeklerini yerler. Yemekten sonra küçükler büyüklerine el öpmeye gider. Akşam da çeşitli ziyaretler yapılır.

Ölümle ilgili adetler : Eğer bir kişi vefat etmişse selâ yoluyla herkese öldüğü duyurulur. Haberi alan konu komşu, akrabası, eşi dostu eve ziyarete yani başsağlığına gider. Daha sonra cenaze defnedilir. Kişi gömüldükten sonra akşamleyin komşuları tarafından cenazenin çıktığı eve yemek getirilir, bu yemeğe eren yemeği denir. Pide ve helva dağıtılır.

Aslanapa Kütahya ilinin bir ilçesidir. daha önceleri Merkez İlçeye bağlı Nahiye Merkezi iken Özal döneminde Şaphane ve Dumlupınarla birlikte ilçeliğe hak kazanmıştır. Aslanapa ismi üzerinde bir çok görüş mevcuttur. Özellikle “apa” kelimesi oba kelimesinden gelir ve Aslan oba anlamında vb. rivayetler vardır. Ancak bu çok makul ve tutarlı değildir. Oba kelimesi yaşayan türkçemizde halen kullanıldığı halde bu değişim anlamsızdır.

Burada Orta Asya Türklerinde halen kullanılan ve Anadolu’da doğu bölgelerinde ve Kürt kökenli insanlarımızın dillerinde ağız değişikliğine uğrayarak apo olarak kullanılan apa kelimesi “amca” manasında kullanılmaktadır.İlçe merkezi verdiği sürekli göçler sebebiyle nüfusu azalan bir yapıdadır. Farklı iki köyün birleşiminden oluştuğu söylenen ilçe merkezinde 1800 lü yılların sonlarında yerleşen 4 ,1989 yılında 1 olmak üzere 5 Balkan muhaciri aile ve son yıllarda çevre köylerden gelen aileler le huzurlu ve güvenli bir yapısı vardır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s